شبه جزیره ایبری از زمان پارینهسنگی زبرین بین 35000 تا 40،000 سال پیش توسط انسانهای مدرن مسکونی شده است. در طول حداکثر یخبندان ، قبل از تبدیل شدن به یکی از منابع تغییر مکان اروپا هنگامی که یخچالهای طبیعی ذوب شدند ، به یک پناهگاه تبدیل شدند. از آن زمان تاکنون ، تعدادی فرهنگ از جمله کشاورزان نوسنگی از جزایر شرقی مدیترانه ، پروتو-هند و اروپایی ها که از استپ های اروپای شرقی وارد شده اند ، تارتسیایی هایی که در قرن نهم قبل از میلاد مسیح ظاهر می شوند. ایبری هایی که از مدیترانه شرقی یا شمال آفریقا و سلت ها در حدود 450 سال قبل از میلاد از اروپای مرکزی به این منطقه می آیند. در دوران تاریخی ، آنها فینیقی های خاورمیانه ، یونانیان ، رومی ها ، قبایل ژرمن اروپای مرکزی ، وایکینگ های اسکاندیناوی ، واعرابی از خلیج فارس و بربرها از شمال آفریقا و همچنین کولی ها از هندوستان که در آرایش ژنتیکی شبه جزیره ایبری نقش داشته اند.
در اواخر قرن هفتم ، اعراب و بادیه نشین ها از دمشق وارد غرب آفریقای شمالی شدند. در سال 711 ، یک ارتش بربر تحت فرمان عربی از تنگه جبل الطارق عبور کرد و درمدت 4 سال تقریباً کل شبه جزیره ایبری را فتح کرد به استثناء آستوریاس ، کشور باسک ، کانتابریا ، گالیسیا و بسیاری از پیرنه ها. ساکنان بیش از 5 قرن ماندند و به دنبال آن عقب نشینی تدریجی به سمت اندلس. کنترل سیاسی اسلامی ، شبه جزیره ایبری را در اواخر قرن پانزدهم به خوبی رها کرد. با این حال ، بخشی از جمعیت عرب یا بربر در شبه جزیره ایبری باقی مانده است. بین سالهای 1520 تا 1614 مسلمانان مجبور بودند بین گرویدن به مسیحیت یا ترک کشور یکی را انتخاب کنند. در طی این 800 سال یک جریان ژن دو طرفه بین دو جامعه رد و بدل شد. در قرن شانزدهم شماری از مسلمانان به شمال اسپانیا به ویژه گالیسیا منتقل شدند و مسیحیان در اندلس در مناطقی که خالی از سکنه بودند اسکان یافتند.
مطالعات ژنتیکی قبلی نشان داده است که جمعیت ایبری یکنواخت نیست. به عنوان مثال ، باسک ها با فرکانس های بسیار بالایی از هاپلوگروپ R1b (87.1 درصد از کروموزوم Y و یکی از پایین ترین فرکانس هاپلوگروپ E1b-M81 با 2% که از ویژگی های بربر می باشد مشخص می شوند. آخرین نشانگر در مالاگا 11.5٪ ، در گالیسیا 10.5٪ و در Cantabria 8.6٪ یافت می شود. اعتقاد بر این است که نشانگر E1b-M123 از خاور نزدیک است. بیشترین فراوانی آن در ایبریا در گالیسیا (5.2٪) و در تونس (5.2٪) و الجزایر (3.1٪) است. نشانگر E1b-M78 از شمال شرقی آفریقا تا مصر یا لیبی سرچشمه می گیرد. این مارکر در آستوریا (10٪) ، در جنوب اسپانیا (3.2٪) و در جنوب پرتغال (4.1٪) یافت می شود. یکی از زیر گروههای آن E1b-V13 مختص آن استاروپا و ظاهراً در اوایل نوسنگی در اروپا به گردش درآمد. یک اسکلت نئولیتیک از کاتالونیا به این زیر گروه تعلق دارد. نشانگر J1a-P58 از خاورمیانه سرچشمه می گیرد. قدمت آن در حدود 10،000 سال پیش و با گسترش شکارچیان-چوپان شامی در شبه جزیره عربستان در ارتباط است. این هاپلوگروپ بویژه با ترویج فرهنگ عربی در شمال آفریقا در ارتباط است. میران آن بین 40 تا 75 درصد در عربستان متغیر است. در ایبریا فقط در اندلس با فرکانس 1.1٪ مشاهده شد.
از نظر DNA میتوکندری ، هاپلوگروپ U6 مربوط به 50،000 سال پیش فقط در گالیسیا (2.2٪) و شمال پرتغال (4.3٪) مشاهده شد. هاپلوگروپ L1 در کوردوبا (8.3٪) و گالیسیا (3.7٪) یافت می شود.
ماریا رجیریرو در سال 2015 مقاله ای با عنوان:
From Arabia to Iberia: A Y chromosome prospective
نویسندگان بر انتشار اسلامی در شبه جزیره ایبری تمرکز داشتند. به همین منظور ، آنها جمعیت شبه جزیره عربستان ، آفریقای شمالی و شبه جزیره ایبری را تجزیه و تحلیل کردند. در مجموع 1233 مرد از نظر DNA کروموزوم Y مورد آزمایش قرار گرفتند که از تونس ، مراکش ، اسپانیا ، قطر ، عمان ، یمن ، مصر ، امارات متحده عربی و بحرین هستند. در مجموع 8 نشانگر SNP در پایین دست J1a-P58 و 4 نشانگر SNP در پایین دست E1b-M81 ، و همچنین 17 نشانگر STR مورد آزمایش قرار گرفتند.
از 1233 نمونه ، 271 متعلق به هاپلوگروپ J1a-P58 و 136 به هاپلوگروپ E1b-M81 است. J1a-L222 * تنها زیر گروه J1a-P58 است که در شمال غربی آفریقا مشخص شده است: 25٪ در صفاقس ، 15٪ در باجه و 17٪ در مراکش. با این حال ، هیچ نمونه ای از اسپانیا به این گروه تعلق ندارد. در اسپانیا فقط زیر گروه J1a-L147 * شناسایی می شود. بیشترین فراوانی J1a-L222 * در قطر (39٪) ، عمان (12٪) ، مصر (5٪) ، بحرین (5٪) ، امارات متحده عربی (2٪) و یمن ( 2٪) در مقابل ، زیر گروه J1a-L147 از یمن (59٪) به بحرین (2٪) کاهش می یابد. زیر گروه J1a-L65 در قطر (7٪) ، بحرین (2٪) و یمن (2٪) با فرکانس پایین مشاهده می شود ، اما در امارات متحده عربی به 21٪ می رسد.زیر گروه J1a-L92 فقط در 2 جمعیت فرکانس پایین در امارات متحده عربی (4٪) و عمان (3٪) مشاهده می شود. گروه J1a-P58 * در یمن (6٪) ، بحرین (5٪) ، عمان (2٪) و قطر (1٪) با فرکانس پایین یافت می شود.
هاپلوگروپ E1b-M81 در خاور نزدیک و مصر وجود ندارد. در شمال غربی آفریقا و اسپانیا یافت می شود. زیر گروه E1b-M183 100٪ E1b-M81 را در بجا (55٪) ، مراکش (53٪) و صفاقس(27٪) نشان می دهد. از طرف دیگر در اسپانیا نمونه های E1b-M81 * را می یابیم.
شکل زیر نقشه های فرکانس و تنوع را برای هاپلوگروپ های J1-M267 (2a و 2b) و E1b-M81 (2c و 2d) در کشورهای مورد مطالعه را نشان می دهد:
شکل زیر شبکه هاپلوتیپ های متعلق به گروه J1-M267 را نشان می دهد. :
ارزش معین (بزرگترین حلقه) توسط 54 نفر از الجزایر ، مصر ، مراکش ، قطر ، امارات متحده عربی ، یمن و تونس به اشتراک گذاشته شده است. در اسپانیا یافت نمی شود. بربرهای سینید نیز از این ارزش معدل برخوردار نیستند ، احتمالاً به این دلیل که دارای اصل و نسب غیر عربی هستند.
یک مطالعه چند بعدی بر اساس فاصله ژنتیکی هاپلوتیپ J1a-P58 انجام شد. گالیسیا در انزوا است:
بعد دوم نه تنها جمعیت تونس (بجا و صفاقس) ، بلکه جمعیت اسپانیایی (Andalusia و Galicia) را از هم جدا می کند ، اگرچه آنها در بعد اول به صورت جفت با یکدیگر ملاقات می کنند.
تخمین سن گروه J1a-P58 در عمان 5 هزار و 300 سال ، در مصر 4700 سال و در اسپانیا 4600 سال است. سن J1a-L222 *
2100سال در مصر ، 1500 سال در قطر ، 1200 سال در عمان ، 1800 سال در مراکش و 1800 سال در تونس است.
هیچ هاپلوتیپ STR متعلق به هاپلوگروپ E1b-M81 بین شمال آفریقا و اسپانیا وجود ندارد. تنوع E1b-M81 در اسپانیا بیشتر است ، احتمالاً به دنبال چندین مهاجرت پی در پی از شمال غربی آفریقا.
شکل زیر شبکه هاپلوتیپ های متعلق به گروه E1b-M81 را نشان می دهد:
ارزش معین توسط 165 نفر از افراد تونس ، الجزایر ، Tuaregs از لیبی ، مراکش ، پرتغال و اسپانیا به اشتراک گذاشته می شود.
تخمین سن این زیر کلاس ها با استفاده از نرخ جهش تکاملی و تبارشناسی انجام شد. قدیمی ترین گسترش در اسپانیا (5000 سال) و به ویژه در اندلس (7000 سال) یافت می شود. این مقادیر احتمالاً با ورود مهاجرت های متعدد در زمان های مختلف متورم می شوند.
حضور هاپلوگروپ E1b-M81 در شبه جزیره ایبری را می توان با هجوم اخیر سربازان بربر استخدام شده توسط اعراب در طول گسترش اسلامی که در سال 711 آغاز شد ، توضیح داد. از شمال غربی آفریقا باید در نظر گرفته شود. حضور این هاپلوگروپ در شمال غربی اسپانیا در گالیسیا و کانتابریا با جابجایی مسلمانان گرویده در اواخر قرن شانزدهم قابل توضیح است. توضیحات دیگر با مهاجرت احتمالی اروپا به جنوب اسپانیا که بر خلاف شمال اسپانیا می تواند سیگنال شمال آفریقا را رقیق کند ارائه می شود.
منطقه هلال بارور محتمل ترین محل مبداء هاپلوگروپ J و زیر مجموعه های آن J1 و J2 محسوب می شود. J2 شایع ترین زیر کلاس در اروپا ، به ویژه در سواحل مدیترانه است. این سیگنال ممکن است ناشی از گسترش نوسنگی ، بلکه به دلیل گسترش فینیقی یا سایر گسترش های دریایی باشد. مطالعات قبلی هاپلوگروپ J1 نشان داده است که در فرکانس های زیاد جمعیت های که به زبان عربی سخن می گویند در خاورمیانه حاضر است ، معمولاً تفسیر می شود که نشان دهنده گسترش اسلامی هزاره اول است. سایر وقایع جمعیتی با این هاپلوگروپ ارتباط دارد مانند گسترش شکارچیان جمع کننده سامی یا شکارچیان -چوپان سامی در شبه جزیره عربستان. در واقع سن زیر کلاس J1a-P58 مطابق با تاریخ انتشار زبانهای سامی در حدود 5750 سال است.
توزیع تصادفی در شبکه های به دست آمده برای هاپلوگروپ های مختلف و معادل سن تخمین زده شده از یک منطقه به منطقه دیگر ممکن است نشان دهنده پویایی حرکت جمعیت در ارتباط با گسترش اسلامی بین شبه جزیره عربستان و ایبری باشد.
جهش J1a-L65 نوظهور است و توزیع جغرافیایی جالبی را نشان می دهد. احتمالاً این جهش پس از گسترش اسلامی در شمال آفریقا پدید آمده است. فراوانی آن در امارات متحده عربی 20.9٪ و در قطر به شدت 7.3٪ ، در بحرین 2.4٪ و در یمن 1.6٪ کاهش می یابد. ممکن است ساختار خانواده اسلامی مبتنی بر چند همسهر زن ممکن است گسترش J1a-L65 را عمدتاً در امارات متحده عربی تسهیل کند.
حضور هاپلوگروپهای E1b-M81 و J1a-P58 در شبه جزیره ایبری به ترتیب نشانگر امضای جریان ژن ناشی از شمال غربی آفریقا و شبه جزیره عربستان است. این مطالعه نشان داد که این داده ها با مهاجرت های متعدد از شمال غربی آفریقا از جمله گسترش اسلامی قرن 8 سازگار است. جالب است بدانید که بیشترین فراوانی این هاپلوگروپ ها در اسپانیا در شمال غربی و نه در اندلس همانطور که انتظار می رود وجود دارد. نویسندگان اظهار داشتند كه این واقعیت با جابجایی مسلمانان تبدیل شده به شمال غربی اسپانیا یا مهاجرت مسلمانان مخفی به مناطق امن تر مرتبط است. مهاجرت های قبل از اسلام نیز ممکن است این داده ها را توضیح دهد.